ژن نئاندرتالی DAAM۱: لوب پسسری کوچکتر و محافظت در برابر اسکیزوفرنی
به گزارش رسانشر به نقل از لایوساینس، هوگو زبرگ و سوانته پائبو، دو پژوهشگر مؤسسه انسانشناسی تکاملی ماکس پلانک آلمان، در مطالعهای که نتایج آن در ژورنال PNAS منتشر شده، بررسی کردهاند که میراث ژنتیکی نئاندرتالها چگونه بر ساختار مغز و احتمال ابتلا به اختلالات روانپزشکی در انسانهای امروزی تأثیر میگذارد.

میراث ژنتیکی نئاندرتالها در ژنوم انسان امروزی
نئاندرتالها حدود ۴۰ هزار سال پیش منقرض شدند، اما اجداد انسانهای امروزی با آنها آمیزش داشتهاند. به همین دلیل، حدود دو درصد از DNA افراد دارای تبار خارج از آفریقا، منشأ نئاندرتالی دارد. یکی از تفاوتهای ساختاری مهم بین نئاندرتالها و انسانهای امروزی، بزرگتر و کشیدهتر بودن جمجمه و بهویژه لوب پسسری (ناحیه پردازش اطلاعات بینایی) در نئاندرتالها بود.
شناسایی واریانت ژنتیکی DAAM1
پژوهشگران با مقایسه ژنوم انسانهای امروزی با دادههای ژنتیکی پنج نمونه نئاندرتالی، واریانتی مرتبط با ژن DAAM1 را شناسایی کردند. این ژن پیشتر با رشد و تکامل مغز در ارتباط بوده است. نتایج نشان داد که هر نسخه از این واریانت ژنتیکی با کاهش متوسط حدود ۰٫۸۵ سانتیمتر مکعبی حجم لوب پسسری مغز همبستگی دارد.
این یافته برای دانشمندان غیرمنتظره بود، زیرا با توجه به جمجمه بزرگتر نئاندرتالها، انتظار میرفت ژنهای بهارثرسیده از آنها با افزایش اندازه این ناحیه مغزی همبستگی داشته باشند، نه کاهش آن. تونی کاپرا، متخصص ژنتیک تکاملی در دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، تأکید کرد که یک واریانت ژنتیکی بهتنهایی نمیتواند تمام تفاوتهای ساختاری مغز را توضیح دهد، چرا که شکل و اندازه مغز تحت تأثیر مجموعهای از عوامل ژنتیکی قرار دارد.
ارتباط با کاهش خطر اسکیزوفرنی
بخش مهمتر مطالعه، کشف ارتباط این واریانت ژنتیکی با سلامت روان بود. افراد دارای دو نسخه از این واریانت (هوموزیگوت)، نزدیک به ۱۰ درصد کمتر با احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی مواجه بودند. اسکیزوفرنی اختلالی است که بر تفکر، ادراک واقعیت و پردازش اطلاعات تأثیر میگذارد و میتواند شامل توهمهای دیداری یا شنیداری شود.
از آنجا که لوب پسسری مسئول پردازش اطلاعات بینایی است، پژوهشگران فرضیه میگذارند که ارتباط ژن نئاندرتالی با کاهش خطر اسکیزوفرنی به عملکرد این ناحیه مغزی مربوط باشد. بااینحال، نویسندگان مطالعه تاکید میکنند که یافتههای فعلی تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهند و سازوکار دقیق بیولوژیک آن هنوز مشخص نیست.
بدون تأثیر بر هوش و تواناییهای شناختی
نکته مهم دیگر عدم یافتن هیچ ارتباط معناداری میان این واریانت ژنتیکی و سطح هوش یا تواناییهای شناختی افراد بود. کاهش جزئی حجم لوب پسسری در حامیان این ژن، لزوماً به معنای کاهش عملکرد شناختی نیست.
افاق پژوهشهای آینده
این یافتهها نشان میدهد که میراث ژنتیکی نئاندرتالها، پس از دهها هزار سال، همچنان با ویژگیهای مغزی و سلامت انسانهای امروزی در ارتباط است. پژوهشگران معتقدند بررسی سایر واریانتهای ژنتیکی بهارثرسیده از نئاندرتالها میتواند پرده از ابعاد بیشتری از تکامل مغز انسان و تفاوتهای ما با خویشاوندان باستانی بردارد.

نظرات (0)
در حال بارگذاری نظرات...