حقوق به نیمه ماه نمیرسد؛ چهرههای پنهان فقر در ایران
گزارشهای میدانی نشان میدهد فقر در ایران دیگر تنها به معنای گرسنگی یا بیخانمانی نیست؛ لایهای نوین از «فقر دسترسی» و «فقر آینده» در میان اقشار شاغل و میانروزه رو به گسترش است. شهروندانی که کار دارند، مسکن دارند و شبها گرسنه نمیخوابند، اما قدرت خریدشان به حدی کاهش یافته که از درمان، آموزش باکیفیت و تغذیه سالم محروم میمانند.

فقر دسترسی: وقتی کار داشتن کافی نیست
فریبا، زن ۵۰ ساله و مادر دو فرزند، میگوید: «دندانم نیاز به روکش داشت، اما هزینههای ضروریتری داشتیم که خورد شد و فرو ریخت. ۶ ماه پیش برای همسرم آزمایش تخصصی نوشتند، هنوز نتوانستهایم انجام دهیم.» شاهین، ۳۲ ساله، نیز از تغییر مدرسه پسرش خبر میدهد: «شهریه ۱۲۰ میلیون تومان مدرسه غیرانتفاعی را نتوانستیم بپردازیم؛ پسرم اکنون در کلاس ۴۰ نفری مدرسه دولتی است.» سهیلا، ۴۲ ساله، راجع به دختر ۱۳ سالهاش با چاقی میگوید: «غذاهای رژیمی پیشنویس شده توسط 닥تر تغذیه پرهزینهتر از غذاهای معمولیاند؛ اجرای دستورالعملها منتفی شده.»
این روایات نشان میدهد تامین کالاهای اساسی نظیر نان و مواد غذایی نیز به خرید قسطی و نسیه رسیده است. تبلیغات سطح شهر برای خرید اقساطی کالاهای ضروری، نشانه کاهش قدرت خرید خانوارها است. به تعبیر یک شهروند: «ما با شکم گشنه نمیخوابیم، فقط غذای باکیفیت نمیخوریم. نان سنگک ۱۰۰ هزار تومانی جایگزین نان تست جو شده.»
فقر آینده: انهدام افق برنامهریزی
لایه سوم فقر، فرصتهای فردا را هدف قرار داده است. تقریبا تمام درآمد صرف هزینههای جاری میشود و جا برای پسانداز، ادامه تحصیل، تغییر شغل یا ازدواج باقی نمیماند. عباس نعیمی جورشری، جامعهشناس، میگوید: «مسئله صرفاً فقر یا انسداد نیست، بلکه فروپاشی امکان تصور آینده بهمثابه یک افق قابل برنامهریزی است.»
محمد، ۳۰ ساله، توضیح میدهد: «هیچ شانسی برای ریسک نیست؛ هنر کنیم همین وضعیتی را حفظ کنیم.» آسمان، ۲۵ ساله، برنامه ازدواجش را تا اطلاع ثانوی متوقف کرده و شایان، ۳۵ ساله، تصمیم به عدم فرزندآوری گرفته است: «از پس مخارج خودمان بر نمیآییم، شانس زندگی را از یک فرد دیگر نمیگیریم.»
فهیمه، با حقوق ۳۰ میلیون تومانی، در نهم آبان تنها ۱۳۰ هزار تومان در حساب داشت. چهار میلیون تومان مژدگانی او را برای گذراندن ماه یاری رساند، اما مشکل ساختاری با آن پول حل نشد. وقتی درآمد هر ماه پیش از پایان آن تمام شود، کمبود موقت به دشواری دائمی و از دست رفتن توان برنامهریزی تبدیل میشود.
حجتالله عبدالملکی، وزیر پیشین تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پیشتر گفته بود: «شما گرانی را بگذارید کنار، دیگر هیچ مشکل اقتصادی ندارید!» اما واقعیت ویترینهای پر و ظاهر پرزرقبرق شهر، توانایی خرید همه را تضمین نمیکند. جامعهای است که با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشته، در حالی که در درون، برای حفظ سادهترین شکل زندگی معمولی، هر روز هزینه بیشتری میپردازد.

نظرات (0)
در حال بارگذاری نظرات...