بازار سیاه اینترنت در مزون، باشگاه ورزشی، نمایندگی اپراتورها؛ سلفی بگیرید، «پرو» دریافت کنید

این روزها بازار سیاه اینترنت «پرو»، همان دسترسی محدود کسب‌وکارها به اینترنت بین‌الملل را انحصاری و حتی گران‌تر از قبل کرده است.

 

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد «اینترنت پرو» که به‌عنوان راهکاری برای حل مشکل کسب‌وکارها در بحران تعریف شده بود حالا به یک رانت تبدیل شده است.

یک مزون در محله زعفرانیه تهران با بیش از ۲۰۶ هزار دنبال‌کننده در اینستاگرام، در پستی اعلام کرده هر فردی که متقاضی اینترنت پرو است می‌تواند با او تماس بگیرد. صاحب این مزون به زومیت می‌گوید ابتدا این کار را برای مشتریان خود انجام داده و تاکنون چندین سیم‌کارت را به این سرویس مجهز کرده است.

او توضیح می‌دهد که این کار ممکن است ۷۲ ساعت زمان ببرد. سپس کاربران می‌توانند با وارد کردن یک کد دستوری از وضعیت سیم‌کارت خود مطلع شوند.

بسته ارائه‌شده شامل ۵۰ گیگابایت اینترنت است و هزینه تمدید آن نیز به‌صورت هر گیگابایت حدود ۴۰ هزار تومان محاسبه می‌شود. او می‌گوید این دسترسی را از طریق یکی از آشنایان خود در یکی از اپراتورها دریافت کرده و به پیشنهاد همان فرد، تصمیم گرفته این امکان را به دیگران هم ارائه دهد: «قرار بود محدود باشد، ولی پست وایرال و حالا تماس‌ها خیلی زیاد شده است.»

مدیر یک باشگاه ورزشی که پیش‌تر پست‌های تلگرامی و استوری‌هایی درباره اینترنت پرو منتشر کرده، حالا به یکی از واسطه‌های این بازار تبدیل شده است. او در توضیح مدل کار خود می‌گوید با مجموعه‌هایی همکاری می‌کند که ظرفیت ثبت‌نام سازمانی‌شان برای اینترنت پرو کامل نشده و از همین مسیر، افراد عادی را به‌عنوان نیروی سازمانی آن‌ها معرفی می‌کند.

به گفته او، هزینه فعال‌سازی برای سیم‌کارت ایرانسل حدود ۲ میلیون تومان و برای همراه اول حدود یک میلیون تومان است.

نکته مهم اما این است که به گفته این واسطه، دسترسی بدون فیلتر به همه پلتفرم‌ها فراهم نیست؛ اینستاگرام در برخی از شهرها فیلتر است اما تلگرام و واتساپ در دسترس قرار دارند و برای سایر سایت‌ها همچنان باید از فیلترشکن استفاده کرد.

فرایند ثبت نیز مشابه سایر موارد است: ابتدا اطلاعات ارسال می‌شود، در عرض ۲۴ ساعت تایید اولیه گرفته شده و سپس ظرف ۴۸ ساعت سرویس از سمت اپراتور فعال می‌شود.

ویژگی این سرویس، یک بسته یک‌ساله ۵۰ گیگابایتی است که مصرف روزانه آن به ۵ گیگابایت محدود شده. او هنگام چت، اسکرین‌شاتی از فعال شدن پروی یکی از مشتریانش می‌فرستد و تضمین می‌کند که در حال حاضر ظرفیت برای مشتریانش باز است.

نمونه دیگری از این بازار سیاه، ویدیویی با بیش از ۲۰۰ هزار بازدید در چند روز است که در آن یک فروشنده خیلی صریح اعلام می‌کند حتی بدون داشتن شرکت ثبت‌شده هم می‌توان اینترنت پرو دریافت کرد.

نمایندگی‌های رسمی اپراتورها هم تبلیغات خود را برای فروش اینترنت از روزهای گذشته شروع کرده‌اند. یکی از این نمایندگی‌ها در استان لرستان در کانال خود در بله نوشته است: «عزیزانی که مدرک شغلی معتبر و رسمی ندارند اصلا نگران نباشند.» آدرس و شماره نمایندگی دفتر او کاملا معتبر است. او ارزان‌ترین خدمات واسطه‌گری را انجام می‌دهد و برای سیم‌کارت پرو ۲۵۰ هزار تومان حق ثبت دریافت می‌کند.

به نظر می‌رسد روند فعال کردن «پرو» اخیرا برای همراه اول نیازی به تایید اصناف هم نداشته است. برای مثال دو روز پیش، سازمان نظام مهندسی اصفهان هم اعلام کرد پیامک‌های مربوط به اینترنت پرو بدون اطلاع و تایید این سازمان برای برخی مهندسان ارسال شده است؛ موضوعی که زومیت نیز با دریافت گزارش‌هایی از مهندسان، آن را تایید کرده است.

در واکنش به این وضعیت، هفتم اردیبهشت‌ماه رئیس قوه قضاییه به شکل‌گیری «بازار سیاه اینترنت طبقاتی» اشاره کرد و خواستار ورود نهادهای نظارتی به این موضوع شد. پس از آن هم سازمان تنظیم مقررات اعلام کرد: «ارائه اینترنت پرو صرفا برای کسب‌وکارها مجاز است و عرضه خارج از این چارچوب تخلف محسوب می‌شود؛ تخلفی که به گفته این نهاد، در حال بررسی است.»

مجموع این شواهد نشان می‌دهد اینترنت «پرو» که از همان اول با تفکیک دسترسی، اینترنت را به گروه‌های محدود و مشاغل خاص گره زده بود، حالا عملا آن را به سطحی گران‌تر و گزینشی تبدیل و همان الگوی طبقاتی را تشدید کرده و به ناعادلانه بودن دسترسی به اینترنت دامن می‌زند. طوری‌ که با پرداخت هزینه‌های بیشتر و تکیه به روابط، این دسترسی محدود، باز هم در حلقه‌ای کوچک‌تر و انحصاری‌تر بازتولید می‌شود.