چگونه در ایام کرونا اعتماد به نفس کودکان را افزایش دهیم؟

یک روانشناس با تاکید بر اینکه در ایام فراگیری ویروس کرونا امکان کاهش مهارت‌های ارتباطی و کاهش اعتماد به نفس در کودکان وجود دارد، به تبیین راهکارهایی برای افزایش اعتماد به نفس آن‌ها پرداخت.

گوهریسنا انزانی با بیان اینکه با توجه به شرایط کرونا و بروز نابه‌هنجاری‌ها، پرداختن به مسائلی نظیر اجتماعی شدن و افزایش اعتماد به نفس کودکان اهمیت پیدا می‌کند، گفت: هدف نهایی رشد اجتماعی کودکان، دست یابی به سعادت فردی و اجتماعی است بنابراین والدین باید به کودکان مدیریت افکار، رفتار، هیجان و احساس را بیاموزند تا بتوانند شرایط ایمنی را در جامعه داشته باشند.

این روانشناس اظهار کرد: تجارب محیطی اولیه خانواده و بودن فرزند در کنار والدین از زمان شیرخوارگی در شکل‌گیری و افزایش اعتماد به نفس کودکان بسیار موثر است همچنین‌ فرآیند اجتماعی شدن از طریق مشاهده، الگو برداری، تقید، پاداش و تنبیه شکل می‌گیرد بنابراین نیاز است والدین مهارت هایی را در این زمینه بیاموزند.

به گفته‌ی وی، اعتماد به نفس یعنی فرد بتواند ویژگی‌های مثبت و منفی خود را بشناسد، از مهارت و توانمندی های خود در کنار محدودیت ها و ناتوانی هایش اطلاع داشته باشد و به کمک ویژگی های مثبت، ویژگی های منفی خود را کاهش دهد.

انزانی ادامه داد: اعتماد به نفس کمک می‌کند تا کودک بتواند فعالیت و کارهای بیشتری انجام دهد و نسبت به توانمندی هایش واقع بین باشد و با بررسی دقیق محدودیت‌ها و استفاده از توانمندی ها در جهت کاهش محدودیت‌های خود قدم بردارد.

این روانشناس با اشاره به تعدد بیشتر خواهر و برادرها در گذشته و ارتباطات بیشتر کودک با خواهران و برادران خود اظهار کرد: در گذشته ارتباطات هسته‌ای بین خانواده‌ها بیشتر بود بنابراین شکوفایی توانمندی‌ها افزایش می‌یافت و مسئولیت پذیری کودکان نیز بیشتر می‌شد اما امروزه اسباب بازی ها جای ارتباطات را گرفته است همچنین شبکه های اجتماعی جای ارتباطات خانوادگی را گرفته است و از این رو خلاقیت خانواده‌ها و کودکان کاهش پیدا کرده است.

این روانشناس معتقد است که امروزه ترس، استرس و وسواس والدین به شدت افزایش یافته و کودکان نمی‌توانند در فضای ایمن تجارب طبیعی داشته باشند و روزهای پر استرس و پر تنشی را سپری می‌کنند، از جهت دیگر نیز لزوم استفاده از شبکه‌های اجتماعی در شرایط کرونا مانع ارتباط مناسب کودکان با خانواده‌ها ، دوستان و فضای مدرسه شده است.

انزانی گفت: والدین باید بداننداعتماد به نفس کودکان رابطه تنگاتنگی با روابط والدین، مهارت های اجتماعی آنها و مهارت های فرزند پروری آنها دارد بنابراین والدین باید تشویق و تنبیه مناسب با سن و استعداد فرزند را بیاموزند، احترام متقابلی در خانواده میان خود و کودک ایجاد کنند و جو گرم و مملو از محبت و عشق میان خود و فرزند ایجاد کنند.

این روانشناس افزود: والدین باید اجازه تجارب جدید را به کودک خود بدهند و به نیازهای جسمانی کودک بیشتر رسیدگی کنند، از طرفی اجازه دهند کودکان خودشان کارهای ساده را  انجام دهند.

وی با تاکید بر اینکه والدین باید از تحقیر، انتقاد و سرزنش فرزندان خود جلوگیری کنند اظهار کرد: والدین باید اجازه معاشرت کودکان  با دوستانشانشان را به آن‌ها بدهند و تا جایی که ممکن است از مقایسه آنها با هم‌سالان بپرهیزند.

به گفته‌ انزانی، والدین می‌توانند از کتب مناسب و اسباب بازی های مناسب برای کودکان استفاده کنند و خودشان به عنوان والدین الگوی مناسبی در روابط اجتماعی، نحوه بیان و صحبت کردن باشند و برنامه‌ریزی را یاد بگیرند تا کودکان در یک خانواده با برنامه رشد کنند و نه خانواده‌ی بی‌برنامه‌ای که توقع زیادی از فرزند خود دارد.

وی افزود: والدین می‌توانند برای کودکان خود قصه گویی کنند و یا از کودکان بخواهند برای عروسک‌ها، اسباب بازی‌هایشان قصه بگویند و یا درس‌هایشان را برای عروسک‌ها توضیح دهند تا اینگونه تکلم و فن بیانشان افزایش یابد و ترس‌هایشان از بین برود.

به گفته‌ این روانشناس والدین باید ارتباط موثر را بلد باشند و با مذاکره سالم اشتباهات کودکان را بررسی کنند، همچنین باید بیاموزند چگونه به عنوان والد از رفتار جرات مند استفاده کنند.

انزانی معتقد است که والین باید با کودک خود ارتباط موثر و صمیمانه‌ای برقرار کنند، اجازه دهند کودک از تفکرات و احساس خود با آن‌ها سخن بگوید و ایده‌ها  خواسته‌هایش را بیان کند چراکه اینگونه می‌توان استانداردهای رفتاری واقع‌بینانه‌ای برای کودکان در نظر گرفت.

وی در انتها با تاکید بر کاهش ارتباطات اجتماعی کودکان در حال حاضر با توجه به شرایط کرونا و حضور کمتر دانش آموزان در جمع  تصریح کرد: والدین باید کودکان خود را تشویق به صحبت کردن کنند و از مهارت‌هایی مانند اجرای پانتومیم، قصه‌گویی، صحبت کردن در مقابل والیدن و نفس عمیق میان صحبت‌هایشان برای تقویت فن بیان آن‌ها استفاده کنند.