تحلیلگر اقتصادی: فشار تحریم‌ها و مشکلات تأمین ارز، تورم سه‌رقمی را اجتناب‌ناپذیر می‌کند

به گزارش رسا نشر و به نقل از خبرآنلاین، مهیار رمضان‌خانی، تحلیلگر اقتصاد کلان، با اشاره به آثار افزایش نرخ ارز بر اقتصاد ایران اظهار کرد: اثرات تورمی این افزایش کتمان‌شدنی نیست. در بسیاری از نهاده‌های تولید، از غذا و دارو گرفته تا ساختمان، همچنان واردکننده هستیم و افزایش نرخ ارز به‌طور مستقیم به افزایش قیمت نهاده‌ها و بهای تمام‌شده منجر می‌شود و در نهایت تورم را افزایش می‌دهد.

وی، افزایش قیمت ارز را نتیجه تشدید همزمان چند عامل دانست و گفت: تحت فشار تحریم قرار داریم، از سوی دیگر با محاصره دریایی مواجه هستیم و کانال امارات را نیز از دست داده‌ایم. این سه عامل همزمان تشدید شده‌اند و در نهایت دولت در تخصیص و تأمین ارز دچار مشکل شده است. فروش نفت نیز رو به کاهش است و روزبه‌روز کمتر می‌شود که همین مسئله تأمین ارز را دشوارتر می‌کند.

فرمول نرخ ارز می‌گوید دلار باید ۲۷۰ هزار تومان باشد

رمضان‌خانی در ادامه با انتقاد از فرمول تعیین نرخ ارز در کشور گفت: اصولاً فرمول تعیین نرخ ارز در کشور مشکل دارد. ما یک نرخ برابری قدرت خرید داریم که بر اساس آن، نرخ ارز از تفاضل تورم ایران و تورم آمریکا نسبت به نرخ ارز سال پیشین محاسبه می‌شود. اکنون تورم ایران ۸۹.۹ درصد و تورم آمریکا ۳.۴ درصد گزارش شده است. اگر قرار بود امروز قیمت دلار صرفاً بر اساس این فرمول تعیین شود، نرخ دلار باید حدود ۲۷۰ هزار تومان می‌بود.

این تحلیلگر اقتصاد کلان البته تأکید کرد: در حال حاضر تورم و نرخ ارز با یکدیگر متناسب هستند، اما مسئله اصلی این است که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.

هشدار درباره تورم سه‌رقمی

رمضان‌خانی با اشاره به افزایش نیاز اقتصاد به نقدینگی در نیمه دوم سال گفت: هرچه به نیمه دوم سال نزدیک شویم، هم بخش دولتی و هم بخش خصوصی نیاز بیشتری به نقدینگی پیدا می‌کنند و هزینه‌ها نیز به‌طور سنتی در پایان سال افزایش می‌یابد. بنابراین فشار تقاضا برای پول نیز بیشتر خواهد شد. وی افزود: اگر نتوانیم تا آبان‌ماه، یعنی زمان انتخابات آمریکا، این وضعیت را کنترل کنیم، تورم سه‌رقمی اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

این کارشناس اقتصادی بر اساس محاسبات خود گفت: با ادامه روند فعلی، برآورد من این است که تا پایان امسال هر دلار به حدود ۲۸۵ هزار تومان برسد. رمضان‌خانی در عین حال تأکید کرد: البته امیدوارم به توافق برسیم و چشم‌انداز من این نیست که جنگ ادامه‌دار باشد.

همه تورم ایران از دلار نمی‌آید

این تحلیلگر اقتصاد کلان با تأکید بر اینکه نباید تمام تورم کشور را به نرخ ارز نسبت داد، گفت: همه تورم ما محصول نرخ ارز نیست. بخشی از آن محصول ارز است و بخش دیگر ناشی از ناترازی بودجه، افزایش هزینه‌ها در جهان و قیمت نفت، ناترازی انرژی و همچنین نظام بانکی است که به‌شدت خلق پول می‌کند. ما پنج عامل مؤثر در تورم داریم که یکی از آنها نرخ ارز است. با این حال، وزن نرخ ارز در میان این عوامل بیشتر از سایر عوامل است.

رمضان‌خانی افزود: اگر با همین روند پیش برویم، تا پایان سال نرخ ارز می‌تواند به محدوده ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان برسد؛ البته فشار بیشتر آمریکا می‌تواند نرخ دلار را حتی به بالاتر از ۳۰۰ هزار تومان برساند.

توافق می‌تواند دلار را به زیر ۲۰۰ هزار تومان برگرداند

وی درباره آثار احتمالی توافق بر بازار ارز گفت: اگر توافق صورت بگیرد، می‌توانیم دوباره به زیر ۲۰۰ هزار تومان برگردیم. البته توافق دو حالت دارد؛ شوک حاصل از توافق می‌تواند نرخ دلار را به کمتر از ۲۰۰ هزار تومان برساند، اما بعد از آن واقعیات اقتصادی اثر خود را نشان خواهند داد. بنابراین کاهش نرخ ارز در پی توافق می‌تواند ابتدا تحت تأثیر یک شوک انتظاری و روانی رخ دهد، اما مسیر بعدی نرخ ارز به متغیرهای واقعی اقتصاد وابسته خواهد بود.

مداخله بانک مرکزی در بازار ارز ضروری است

رمضان‌خانی درباره میزان توان بانک مرکزی برای مداخله در بازار ارز نیز گفت: اینکه سیاستگذار پولی کشور، یعنی بانک مرکزی، تا چه اندازه می‌تواند مداخله مؤثر داشته باشد را دقیق نمی‌توانم بگویم؛ زیرا از تمام واقعیت‌های اقتصادی کشور مطلع نیستیم. برخی اطلاعات محرمانه هستند؛ برای مثال درباره ذخایر ارزی یا درآمدهای نفتی اطلاعات کاملی در اختیار عموم نیست. اما اینکه بانک مرکزی در شرایط جنگی با مداخله ارزی و مدیریت شناور بازار، برای حفظ ارزش پول ملی تلاش کند، مورد موافق من است.

این تحلیلگر اقتصاد کلان افزود: بانک مرکزی نیز چنین اقدامی را انجام داده و اعلام کرده است که دو میلیارد دلار برای مداخله در بازار آماده کرده است. رمضان‌خانی با این حال نسبت به کاهش شدید و مصنوعی نرخ ارز هشدار داد و گفت: مداخله بانک مرکزی با واقعیت تجاری کشور نیز در تضادهایی مواجه است. اگر بتوانیم نرخ ارز را به‌صورت «گازانبری» پایین بیاوریم، دو اتفاق رخ خواهد داد؛ نخست اینکه سرعت خروج پول از کشور افزایش پیدا می‌کند و دوم اینکه چون این کاهش نرخ ارز کاذب است، ناگهان با افزایش تقاضا مواجه خواهیم شد.

وی تأکید کرد: بنابراین مداخله کردن در بازار ارز ضروری است، اما میزان آن به منابع و توان بانک مرکزی بستگی دارد. رمضان‌خانی در پایان گفت: بانک مرکزی باید تلاش کند نرخ ارز را در کانال زیر ۲۳۰ هزار تومان نگه دارد.