کردستان؛ فرهنگسازی یک معلم برای تولید ثروت از زباله (+عکس)

بازیافت چگونه انجام می شود؟ این سوال کافی بود تا محمد نادری معلم جوان دهلرانی فقط به نوشته های کتاب و آزمودن نتایج در آزمایشگاه اکتفا نکند و درس عملی خود را نه تنها برای دانش آموزان کلاسش بلکه برای ۱۰ هزار دانش آموز دهگلانی اجرایی کند.

به گزارش رسا نشر به نقل از  ایرنا، چهار سال پیش بود که اولین جرقه ها در ذهن این معلم جوان شکل گرفت و پس از آن، تلاش برای ایجاد ارزش اقتصادی با استفاده از کاغذ قوت یافت.

معلم ۳۳ ساله دهگلانی در استان کردستان که ۱۵ سال سابقه تدریس دارد، چهار سال پیش با دانش آموزانش درباره بازیافت که یکی از مباحث درس شیمی بود بحث می کردند اما نبود زیرساخت های مناسب برای بازیافت این معلم را راهی استان های همجوار کرد تا درباره یکی از پرکاربردترین و در عین حال دور ریزترین ملزومات دانش آموزی تحقیق کند.

تمام توجه محمد نادری به کاغذ معطوف شد، از با ارزشترین مواد مصرفی دانش آموزان که با ارزش ترین منبع سلولزی هر کشوری هم محسوب می شود، منبعی که در مدارس تنها جنبه مصرفی داشت و هیچ تلاشی برای بازیافت آن انجام نگرفته بود.

هدر رفت این ارزش که با توجهی کامل معلمین و دانش آموزان انجام می شد، معلم جوان را نگران این مساله کرد که نوعی بی تفاوتی در میان آنان شکل گیرد و این میراث به نسل های آینده منتقل می شد.

حالا هدف معلم جوان دهگلانی مشخص بود از بیش از ۱۰ هزار دانش آموزان شهرستان دهگلان خواست تا کاغذهای خود را تفکیک و به مدارس تحویل دهند، مدیران مدارس نیز در ازای تحویل این کاغذها به پایگاهی در اداره آموزش و پرورش دهگلان بن خرید لوازم التحریر دریافت کردند و بخشی از نیاز مدرسه به تامین کاغذ حل شد.

کار معلم جوان این روزها رونق گرفته و حالا دیگر هیچ دانش آموزی در دهگلان پیدا نمی شود که کاغذهای باطله را دور بریزد چون می داند که با ذخیره و تحویل کاغذ به مدرسه، می تواند در تجهیز پژوهش سرای دانش آموزی رازی دهگلان سهیم باشد، بخشی از نیاز مدرسه به کاغذ را تامین کند و حتی در تهیه ملزومات مدرسه برای همکلاسی بی بضاعتش شریک شود.

دانش آموزانی که کاغذ تحویل می دهند در روز درختکاری یک نهال هم هدیه می گیرند و خود مسئول کاشت و مراقبت از آن هستند.

کلاس درس همه ۱۵۰ مدرسه شهری و روستایی دهگلان از محل در آمد همین طرح که به خانه تکانی کاغذی شهرت دارد، مجهز به سطل زباله مخصوص زباله کاغذی شده است، سطل هایی که کاغذ باطله جمع می کنند و کاغذی با کیفیت مناسب به دانش آموزان تحویل می دهند آن هم با تلاش محمد نادری.

بنیانگذار اجرای طرح کاغذی در دهگلان می گوید: هدف از اجرای این طرح، نهادینه کردن ارزش اقتصادی زباله به عنوان طلای کثیف، آموزش روش و زمان درختکاری به دانش آموزان، تقویت روحیه کار جمعی و توجه به آموزش های زیست محیطی در مدارس است.

نادری با بیان اینکه این طرح تمام افراد خانواده را درگیر می کند، افزود: اعضای خانواده هم تحت تاثیر پیام فرهنگی این طرح قرار می گیرند و اهمیت بازیافت و تفکیک زباله ها بویژه زباله های کاغذی در متن زندگی آنان قرار می گیرد و زیرساخت های فرهنگی لازم برای اجرای طرح های زیست محیطی آتی را فراهم می کند.

وی درباره فواید اجرای این طرح در مدارس هم می گوید: معلمان مدارس هم بطور عملی به آموزش حفظ محیط زیست می پردازند.

نادری طرح خود را از دبیرستان توحید دهگلان آغاز کرد و با اینکه حالا مدیر پژوهش سرای رازی دهگلان است اما این طرح نه تنها تعطیل نشده بلکه به تمام مدارس دهگلان تعمیم یافته و مدارس موفق همه ساله تندیس مدرسه سبز را دریافت می کنند.

طرح آقای معلم دهگلانی ملی هم شد و از چابهار هم برای آشنایی با راز و رمز موفقیت این طرح تماس گرفتند و حالا دیگر شهرهای کردستان هم در حال اجرای این طرح هستند، مریوانی ها می خواهند از محل در آمد این طرح برای پژوهش سرای دانش آموزی شهرشان یک تلسکوپ بزرگ بخرند.

امسال کمیسیون ملی یونسکو این طرح را به عنوان طرح برتر ایران در زمینه آموزش برای توسعه پایدار انتخاب کرد.
سطل زباله سوز در مدارس دهگلان حذف شده و این معلم جوان به هدفش رسیده است هدف او ایجاد چرخه ای برای درک ارزش کاغذ بود که به آن دست یافت و حال می داند که بدون مدیریت او، دانش آموزان و حتی شهروندان دهگلانی هم به ارزش کاغذ پی برده اند.

او می گوید: ایران ۱۴ میلیون دانش آموز دارد و اگر هر دانش آموزی در طول سال پنج کیلوگرم کاغذ تحویل مدارس دهد چیزی نزدیک به ۷۰ میلیون کیلوگرم کاغذ در سال بازیافت می شود.

نادری در مدت زمانی چهار سال فعالیت خود ۵۵ تن کاغذ در دهگلان جمع آوری کرده است، ارزش ریالی هر کیلوگرم کاغذ چیزی معادل یک هزار و ۷۰۰ تومان است و همین درآمد می تواند نیاز مدارس به کاغذ را تامین کند اگر معلمانی مانند آقای نادری دلسوزانه وارد کار شوند.

او اکنون طرح بزرگتری در دست اجرا دارد، می خواهد با کمک دانش آموزان روستایی طرح تفکیک زباله های روستایی را برای ساماندهی این معضل اجرایی کند.

تحقیقاتش هم کامل شده و عقیده دارد که پیش نیاز خاصی لازم ندارد، مشوق هایی برای این کار هم در نظر گرفته و منتظر کمک شهرداری، دهیاری و دیگر متولیان اجرایی است تا این طرح را هم کلید بزند.

پیشرفت کشور مبتنی بر عامل درون‌ زایی و اتکا بر استعدادها و ظرفیت‌های بومی میسر است، ایده های کوچکی مانند همین طرح خانه تکانی کاغذی منجر به خانه تکانی روستایی و بعد شهری می شود و فرهنگ مصرف درست، به موقع و به اندازه که یکی از ابعاد مهم سبک زندگی اسلامی است در پرتو آن شکل می گیرد.

این ایده ها می توانند در تحقق سند الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت هم موثر باشند، اگر چه کوچک به نظر می آیند اما همین قطره های کوچک هستند که تبدیل به دریا می شوند.