در ۵ سال اخیر سینمای ایران از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ در میان ۲۵ فیلم (۵فیلم پرفروش ۵ سال) ۹ فیلم غیر کمدی و ۱۲ فیلم کمدی و ۲ فیلم انیمیشن و ۱ فیلم عروسکی وجود دارد.

نکته جالب توجه این است که در سال ۹۶ هر ۵ فیلم اول گیشه کمدی است در حالیکه در سال ۹۲ هر ۵ فیلم غیر کمدی است (با اغماض از “تهران ۱۵۰۰” به عنوان یک فیلم کمدی).

پرفروشترین فیلم‌های سال ۱۳۹۲:
۱- رسوایی (مسعود ده‌نمکی) / ۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان
۲- هیس دخترها فریاد نمی زنند (پوران درخشنده) / ۴ میلیارد و ۴۷۷ میلیون تومان
۳- تهران ۱۵۰۰ (بهرام عظیمی) / ۲ میلیارد و ۳۱۱ میلیون تومان
۴- حوض نقاشی (مازیار میری) / ۲ میلیارد و ۲۲۰ میلیون تومان
۵- گذشته (اصغر فرهادی) / ۱ میلیارد و ۷۶۲ میلیون تومان

پرفروشترین فیلم‌های سال ۱۳۹۳:
۱- شهر موش‌ها ۲ (مرشیه برومند) / ۱۱ میلیارد و ۳۴۰ میلیون تومان
۲- طبقه حساس (کمال تبریزی) / ۶ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان
۳- معراجی‌ها (مسعود ده‌نمکی) / ۵ میلیارد و ۱۴۰ میلیون تومان
۴- آتش بس ۲ (تهمینه میلانی) / ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان
۵- شیار ۱۴۳ (نرگس آبیار) / ۳ میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان

پرفروشترین فیلم‌های سال ۱۳۹۴:
۱- محمد رسول‌الله(ص) (مجید مجیدی) / ۱۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان
۲- نهنگ عنبر (سامان مقدم) / ۷ میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان
۳- ایران برگر (مسعود جعفری جوزانی) / ۵ میلیارد و ۱۶۰ میلیون تومان
۴- کوچه بی‌نام (هاتف علیمردانی) / ۴ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان
۵- شاهزاده روم (هادی محمدیان) / ۳ میلیارد و ۹۴۰ میلیون تومان

پرفروشترین فیلم‌های سال ۱۳۹۵:
۱- فروشنده (اصغر فرهادی) / ۱۶ میلیارد و ۱۰۶ میلیون تومان
۲- من سالوادر نیستم (منوچهر هادی) / ۱۵ میلیارد و ۷۰۶ میلیون تومان
۳- ۵۰ کیلو آلبالو (مانی حقیقی) / ۱۴ میلیارد و ۸۱۰ میلیون تومان
۴- سلام بمبئی (قربان محمدپور) / ۱۴ میلیارد و ۶۷۰ میلیون تومان
۵- ابد و یک روز (سعید روستایی) / ۱۱ میلیارد و ۷۱۲ میلیون تومان

پرفروشترین فیلم‌های سال ۱۳۹۶:
۱- نهنگ عنبر ۲ (سامان مقدم) / ۲۱ میلیارد و ۲۳۰ میلیون تومان
۲- آئینه بغل (منوچهر هادی) / ۲۰ میلیارد و ۷۸۰ میلیون تومان
۳- گشت ۲ (سعید سهیلی) / ۱۹ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان
۴- خوب، بد، جلف (پیمان قاسم‌خانی) / ۱۶ میلیارد و ۵۰۸ میلیون تومان
۵- اکسیدان (حامد محمدی) / ۱۱ میلیارد و ۱۰۲ میلیون تومان

با نگاهی اجمالی می‌توان گفت چه عواملی در فروش یک فیلم سینمایی نقش دارند (کمابیش می توان اذعان کرد این موارد در سینمای جهان هم محوریت دارد):

فیلمنامه
قطعا یکی از مهم‌ترین عوامل فروش یک فیلم فیلمنامه است، قصه‌ای که جذابیت ارتباط با طیف گسترده مخاطبان را داشته باشد و ظرایف و نکاتی که در فیلمنامه وجود دارد باعث می‌شود که فیلم با اقبال گیشه مواجه شود. این قضیه ارزش‌گذاری برای فیلم یا فیلمنامه آن نیست چه بسا فیلمنامه یک فیلم پرفروش قصه‌ای ساده و تکراری باشد اما براساس ذائقه مخاطب مورد توجه قرار گیرد.

سوپراستارها
حضور بازیگران شناخته شده و سوپراستارها در یک فیلم تاثیر بسزایی در فروش آن دارند کماینکه در همین لیست آماری ۵ سال اخیر حضور رضا عطاران، جواد عزتی و حمید فرخ‌نژاد را می توان به سادگی در فیلم‌هایی که بازی کرده‌اند را نشان داد.

کارگردان
بهرحال هر فیلمی ساخته و پرداخته کارگردان آن است و مخاطب در انتخاب فیلمی که می‌خواهد ببیند، به اسم کارگردان هم توجه دارد، فیلمسازانی که شناخته شده باشند و یا فیلم‌های قبلی آنها با استقبال مواجه شده باشد قطعا در این لیست جای دارند مانند اصغر فرهادی و سامان مقدم اگرچه در ۲ ژانر کاملا متفاوت فیلم می‌سازند اما هر ۲ در لیست پرفروش‌ها قرار می گیرند.

ذائقه مخاطب
معمولا گفته می‌شود مخاطب عام حوصله فیلم هنری را ندارد و فیلم‌های سرگرم کننده را بیشتر می‌پسندد ولی همواره فیلم‌هایی وجود دارد که مثال نقض این گفته است، مثلا فروشنده یا ابد و یک روز در همین چند سال اخیر یا لاتاری امسال، اما شرایط جامعه و روحیات مخاطب واقعا درپاره ای اوقات در انتخاب خرید بلیت نقش دارد شاید بتوان گفت یکی از دلایل استقبال مخاطبین در تابستان امسال از فیلم “هزارپا” ابوالحسن داوودی و شکسته شدن رکورد فروش سینمای ایران بی ارتباط به شرایط اقتصادی جامعه نباشد.

تبلیغات و پخش
زمان و چگونگی پخش، تعداد سینماهای پخش‌کننده و شکل تبلیغات و فضاسازی پیرامون یک فیلم هم یکی از دلایل اصلی رونق فروش آن است، بهرحال اگر تمامی شرایط فوق را در فیلمی مهیا شده باشد اما آنرا در ۲ سالن بدون هیچ‌گونه اطلاع رسانی نمایش دهند باز معلوم است که به فروش چندانی دست نمی‌یابد.

عصر ایران ؛ نهال موسوی