«پایتخت» در سراشیب سقوط؛ جای خالی خشایار الوند و پایانی بی‌ربط

پرسیده بودیم «با بسته‌شدن پرونده «پایتخت۶»، پایان‌بندی این فصل از سریال را پسندیدید یا نه؟» از برآیند پاسخ‌ها مشخص شد که دو قسمت پایانی انگار اساسا فصلی جدا از «پایتخت ۶» بوده است.

فصل ششم «پایتخت» که قسمت اول آن یکم فروردین ۹۹ روی آنتن رفته بود، سرانجام ۳۰ اسفند ۹۹ به پایان رسید!

«پایتخت۶»، در ۱۵ قسمت پخش شد اما کرونا، فیلمبرداری‌اش را ناتمام گذاشت تا پایانش باز بماند و این‌گونه بود که اگرچه آغازش با شروع سال ۹۹ بود اما قاب پایانی‌اش در پایان سال بسته شد.

پس از درگذشت خشایار الوند، آرش عباسی نویسنده فیلمنامه «پایتخت» شد، و این نویسنده و کارگردان تئاتر در پایان قسمت پانزدهم از «پایتخت ۶» جدا شد.

با وجود این، سرانجام پس از یک سال، بار دیگر الهام غفوری (تهیه‌کننده)، سیروس مقدم (کارگردان)، محسن تنابنده (طراح و سرپرست فیلمنامه و مشاور کارگردان و بازیگردان)، محمد تنابنده (نویسنده) و محسن تنابنده، احمد مهران‌فر، ریما رامین‌فر، بهرام افشاری، نسرین نصرتی، هومن حاجی‌عبداللهی، ابوالفضل رجبی و… (بازیگران) در غیاب سارا و نیکا فرقانی‌اصل دو قسمت پایانی این فصل را ساختند تا در روزهای پایانی سال ۹۹، روانه آنتن شود.

از شما پرسیده بودیم «با بسته‌شدن پرونده «پایتخت۶»، پایان‌بندی این فصل از سریال را پسندیدید یا نه؟» و شما نظراتتان را در قالب ۶۰۳ کامنتِ منتشرشده و ۴۹ کامنتِ غیرقابل انتشار در خبرگزاری خبرآنلاین و ۱۰۷ کامنت در کانال تلگرام خبرآنلاین بیان کردید که سمت‌وسوی عمده آن، انتقاد از فیلمنامه این اثر بود، فیلمنامه‌ای که ضعفش، چون گردابی، بازیگرها را هرچه قدر توانمند، در خود کشید.

تاثیر غیرقابل انکار درگذشت خشایار الوند

آرش عباسی نویسنده فیلمنامه «پایتخت ۶» از چهره‌های شناخته‌شده تئاتر و مشغول به بازیگری، کارگردانی و نویسندگی در این حوزه، با درگذشت ناگهانی خشایار الوند، به دعوت محسن تنابنده به تیم نویسندگان این سریال پیوست.

اگرچه تفاوت قصه‌ها، موقعیت‌های داستانی، شخصیت‌پردازی، سرنوشت و حتی برخی جزییات رفتاری کاراکترهای این فصل با فصل‌های پیشین، اعتراضاتی برانگیخته بود اما آن‌چه روزهای عجیبی را برای عباسی رقم زد سکانسی در پایان قسمت پانزدهم بود و حاصلش نامه عجیب عبدالعلی علی‌عسگری، رئیس سازمان صداوسیما خطاب به معاون سیما بود که خواستار بررسی و پیگیری رد «ستون پنجم دشمن» در این سریال شد.

سپردن نگارش دو قسمت پایانی فصل ۶ به نویسنده‌ای جز نویسنده ۱۵ قسمت پخش‌شده، احتمالا راهکاری بوده است برای گریز از حاشیه‌های پیشین اما ظاهرا نتیجه کارِ گزینه بعدی نیز حتی اگر انتقاد مدیران را برنیانگیخته باشد دست کم مطلوب تماشاگر نبوده است.

محمد تنابنده، نویسنده دو قسمت جدید برادر محسن تنابنده است که از او سریال «قرعه» را به یاد داریم؛ مجموعه‌ای برای نوروز ۹۵ به کارگردانی برزو نیک‌نژاد که جایگزین «پادری» («دودکش ۲») شد و مانند همین دو قسمت فاقد قصه‌ای منسجم و دراماتیک بود و آن سال واکنش‌هایی برانگیخت.

 عارضه ناشی از ستون‌فقراتی آسیب‌دیده بر بدن، نمود کاملی بود از آن‌چه فیلمنامه‌ای مجروح بر سر پیکره «پایتخت ۶» آورد تا جایی که دو قسمت پایانی، سریالی جدا از هر آن‌چه پیشتر گذشته بود به چشم آمد و این بخشی از نظراتی را تشکیل می‌داد که در نظرخواهی‌مان از مردم دریافت کردیم.

از جمله محمد فرج‌الهی در همین زمینه نوشته بود: «کاملا مشخص بود فضای کار با ادامه آخرین قسمت قبلی متفاوت است. کاش این دو قسمت ساخته نمی‌شد. مثل این که تهیه‌کننده به صداوسیما بدهکار بود.»

لیلا کاربر دیگری بود که نوشت: «من پایتخت رو از فصل ۱ تا ۶ پسندیدم. پایتخت ۶ اوایلش خیلی خوب بود اما دو قسمت آخر واقعا بی‌معنی بود. شاید به خاطر این که بین قسمت‌های آخر با قسمت‌های دیگر یک سال فاصله افتاد.»

آرمان نوشته است: «افتضاح به معنی واقعی! واقعا نمیدونم هدف از ساخت و اصرار برای پایان بندی این فصل چی بود؟ نویسندگی این دو قسمت در حد فاجعه بود! بهتاش فریبا چگونه تونسته بود با قرارداد ۵۰۰ هزار دلاری ، ویلا ۴۰ میلیاردی بخره تو یکسال؟ رحمت تو یکسال چگونه تونسته بود بچه های ۱۳-۱۴ ماهه از لحاظ جسه داشته باشه؟ نقی معمولی چگونه و به چه دلیل مسخره ای در قایت مجرم در دادگاه قرار گرفته بود و با بحث های مسخره مسائل کرونارو به شوخی به قاضی توضیح میداد؟ جدا از اینها بحث ها فوق مسخره و چیپ نقی و ارسطو هم همانند فصول گذشته به شکل مسخره تر وجود داشت! منم نمیدونم چی بر سر این سریال اومد اما بعضی وقتا باید اسم و رسم و اعتبارمون رو به پول ترجیح بدیم! اقای تنابنده کاش روی حرفت میموندی و این افتضاح رو رقم نمیزدی!»

درباره گسست داستان سریال در ۲ قسمت پایانی، کاربری به نام محمد نوشته است: «حقیقتا من که اصلا ارتباط این دو قسمت با قسمت های سال قبل رو متوجه نشدم. اگر کسی ارتباطی پیدا کرده به ما هم بگه ممنون میشم.»

کاربر دیگری نوشته است: «اصلا نپسندیدم…خیلی بی سروته بود و به قسمتهای قبلی زیاد ربط نداشت…»

بشارتی به همین بی‌ربط بودن داستان به ماجرای فصل ششم اشاره کرده است: «سلام فقط سروته آن را به هم آوردند موضوعات بدون ربط و بی ارزش و وقت تلف کن…»

عادل دولتشاهی نوشته است: «سلام بسیار ابتدایی و از سر باز کردن بود. حس این رو داشتم که فشار از سوی صدا و اینقدر بوده که سازندگان فقط رفتن چیزی تحویل بدن .حالا هر چی شد.»

امیر نوشت: «کلا شکل قصه تغییر کرده بود و واسه ارتباط برقرار کردن بیننده زمان بیشتر احتیاج داشت با دو قسمت با شکل تازه که کار و شغل موقعیت تغییر کرده بود یاید قسمت های بیشتری ساخته می شد یا لااقل به همون شکل و شمایل قسمت قبل ادامه می دادن.»

خبر درگذشت خشایار الوند در حالی روز پنجشنبه  نهم اسفند ۹۷ در رسانه‌ها و فضای مجازی به سرعت دست‌به‌دست شد که هیچکس باور نمی‌کرد یا نمی‌خواست باور کند که صحت دارد.

با فوت الوند، «پایتخت» در سال ۹۸ پخش نشد و پس از آن آرش عباسی و محسن تنابنده مسئولیت نگارش فیلمنامه «پایتخت ۶» را بر عهده گرفتند اما حاشیه‌های قابل توجه تا آن جا پیش رفت که واکنش وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را هم برانگیخت و در توئیتی نوشت، این خشایار الوند بود که به «پایتخت» جان می‌داد.

سقوط در غیاب الوند مسئله‌ای است که کاربران خبرآنلاین نیز به آن اشاره کردند. از جمله کاربری با عنوان ناشناس نوشت: «افت شدید سریال با مرگ ‌نویسنده توانای اون خشایار الوند رقم خورد و به نظر می‌رسه درست‌شدنی نیست.»

اهورا کاربر دیگری بود که نوشت: «واقعا متاسفم که این سریال جذاب و پُربیننده  این‌قدر عجیب تمام شد. این‌جاست که جای خالی زنده‌یاد خشایار الوند را می‌شود احساس کرد.»

«مثل این بود که یک کیلو تخمه خورده باشی و آخرش با یکی از آن تلخ‌ها و سوخته‌ها همه‌چیز بدمزه شود. هر قلم‌به‌دستی نویسنده نمی‌شود و اینجاست که باید بگوییم روحت شاد خشایار الوند.» این نظر علی، دیگر کاربر خبرآنلاین بود.

کاربر بی‌نامی نوشته است: «میتونست خیلی بهترباشه من که نسبت به فصل‌ها و قسمت‌های قبل راضی نبودم از این دو قسمت به نظر من این نارضایتی ها از فصل ۶ پایتخت نشان‌دهنده این بود که پای اصلی سریال نویسنده خوبش مرحوم الوند بود. با عوض شدن نویسنده کلا پایتخت به هم ریخت ما که راضی نبودیم.»

سجاد خندان در همین رابطه نوشته است: «خوب بود ولی بازم داستان از نظر من ناتمام موند و در این یک فصل کاملا نبود زنده یاد خشایار الوند احساس میشه و یا آقای محسن تنابنده خودش نویسندگی رو دست بگیره یا دنبال یک نویسنده خوب بگردن که اگه همینجوری بخوان پایتخت رو بسازن این مجموعه پر طرفدار از چشم مردم میافته.»

«حیف اون همه وقت و هزینه‌ای که صرف ساخت این دو قسمت پایانی شد. یکهو از شرق به غرب رفتند.» نظر کاربر بی‌نام دیگری در همین خصوص بود.

بستن پرونده‌ای ناتمام برای بسته‌شدن حساب و کتاب مالی 

در بخش دیگری از نظرات، علت اصرار تیم سازنده بر بستن پرونده فصل ۶، در نبود فیلمنامه‌ای که بتوان براساس آن پیش رفت، بازنماندن آن در ذهن‌شان ذکر شده است. گویی پرونده باز این فصل یا خاطر سازندگان را مشوش می‌کرده یا مانع از تسویه کامل قراردادهای مالی می‌شده است و تنها دلیل ساخت ۲ قسمت پایانی بستن پرونده این سریال در ذهن و حساب و کتاب مالی آن در جیب بوده است.

محسن در همین رابطه نوشته است:‌ «سلام بسیار ضعیف تر از خود مجموعه ایی که قبلا پخش شد در واقع این پایان سریال قبلی نبود که در سطح بسیار پایینی ساخته شده بود فکر میکنم آقای مقدم و تنابنده کسر تایم تحویلی داشتند و با این کار ضعیف به کسر تایم سریال رو برای دریافت مابقی پولشان انجام دادند و در کل به شعور مخاطب هم با کار قبلی و هم با این پایان بندی بی ربط توهین کردند.»

فاطمه از جمله کاربرانی بود که در این زمینه نوشت: «بهتر است بگوییم فقط پول برای‌شان مهم بود و نباید همین دو قسمت را هم می‌ساختند. امیدوارم به نظرهای مردم هم توجه‌ای داشته باشند.»

محمودنقاش هم نوشت: «کاملا مشخص بود عوامل سریال فقط به دنبال نقدکردن الباقی پول‌شان که نزد صداوسیما مانده بود، بودند و دو قسمت آبکی تحویل ملت دادند تا به پولشان برسند.»

هواداران همیشگی «پایتخت»

در این سال‌ها کمتر سریالی به موفقیت «پایتخت» در جذب مخاطب رسیده است. مخاطبانی که هنوز هم از این مجموعه راضی هستند و منتظر ادامه داستان.

علی در این باره نوشته است: «مثل همیشه نبود اما من تلاش شون رو هم در نظر میگیرند و باید بگم که من این سریال رو دنبال میکردم . اما اتهام قتل به نقی اصلا جالب نبود و آخرش هم بد تموم شد اما امید دارم با یک شروع خوب برگردند.»

کاربری بی‌نام هم نوشت: «البته این دو قسمت آخر به اندازه قسمت‌های دیگر جالب نبود ولی اهل فن از شرایط کرونایی اطلاع دارند و می‌دانند تهیه همین دو قسمت با چه مشکلاتی روبه‌رو بوده است. لذا اگر می‌خواهیم نظر بدهیم باید شرایط و محدودیت‌ها را نیز در نظر داشته باشیم.»

عرفان اما از نتیجه کار راضی است: «به نظرم عالی تمومش کردن چون اون زمان که بخاطر کرونا ضبط نشد فکر میکردم غیر ممکنه یه پایان خوب داشته باشه ولی عالی بود تنها مشکلش این بود که کرونا رو وارد قصه کرد.»

نازنین هم با نگاهی مثبت نوشته است: «از نظر من این سریال عالی است و فکر میکنم این آخرای سریال نبود و ادامه را در فصل ۷ میسازند این سریال سال هاست که داره لبخندی بر لب مردمش میاره حالا اینکه آخراش خوب بود اما میتونست بهتر شه دلیل نمیشه که هرچی دلتون میخواد بگین! این سریال همه جور سعی کرده مردم رو بخندونه و خودتون هم میدونین اگر هم ادامه نداشته باشه خیلی ممنونم از اهالی خوبش.»