شرایط باغ وحش مناسب نیست

اداره محیط زیست استان فارس در مورد رفتار خشونت‌آمیز با یک شیر از باغ وحش شیراز توضیح خواسته است.

در تصاویری که از این شیر نر در رسانه‌های اجتماعی همرسان شده، این حیوان با سر و صورت و دهان زخمی دیده می‌شود. رسانه‌های ایران به نقل از اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس نوشته‌اند که کمیته تخصصی امور حیات وحش این نهاد به منظور بررسی موضوع تشکیل جلسه داده و بلافاصله از مدیریت باغ وحش در خصوص ماوقع توضیح خواسته شده است.

رسانه‌های ایران همچنین با اعلام «تکذیب» شیرآزاری از قول مسئولان باغ وحش نوشته‌اند که ظاهر خون آلود شیر به دلیل خونریزی حیوان است که در اثر گاز گرفتن بخشی از فنس‌ها رخ داده است. همچنین بنا به گزارش مدیریت باغ وحش، کارگر «متخلف» در این ماجرا مدت‌ها پیش از این مجموعه اخراج شده است.

با این حال اداره کل محیط زیست به مدیر باغ وحش در مورد نظارت دقیق‌تر و آموزش کارکنان اخطار داده و او را مکلف کرده از این پس نسبت به توجیه و آموزش کارگران در زمینه رفتار، غذا رسانی و مراقبت از حیوانات باغ وحش پیش از استخدام اقدام و نتایج را گزارش کند.

در ویدیوی دیگری که سال‌ها پیش از یکی از مسئولان سیرک سابق شیراز همرسان شده بود، این فرد در حال ترساندن شیرها در قفس‌شان در باغ وحش دیده می‌شد. شیرهای سیرک شیراز پس از تعطیلی سیرک به باغ وحش منتقل شدند.

دکتر معماریان: محل نگهداری شیرها ایمن نیست
دکتر امید معماریان، دامپزشک حیات وحش در مورد شیرآزاری در باغ وحش شیراز، ضمن تأیید این که زخمی شدن حیوان بر اثر بدرفتاری و شرایط بد نگهداری بوده گفت: «پیش از این هم که این شیرها در سیرک به کار گرفته می‌شدند، تصاویری از آنها در مکان نامناسب همرسان شده بود. مسئولان سیرک که هیچ سررشته‌ای از نگهداری حیوانات وحشی ندارند، آنها را در این شرایط نگه داشته‌اند.»

وی با یادآوری این که یکی از مسئولان سیرک سابق شیراز همچنان در کار تکثیر و فروش شیرهای آفریقایی است، گفت که این حیوانات با جمعیت زیاد و نامتناسب در قفس‌هایی با میلگرد و فنس فلزی نگهداری می‌شوند که برای حیوانات ایمن نیست. این گونه جایگاه‌ها تروماتیک هستند و از نظر علمی جایگاه استاندارد محسوب نمی‌شوند.»

سازمان محیط زیست ایران در مورد آزار شیر باغ وحش شیراز تهدید کرده است که در صورت بی‌توجهی مدیریت این باغ وحش به هشدار حیوان‌آزاری، موضوع را در مراجع قضایی مطرح می‌کند.

اما دکتر معماریان در پاسخ به این پرسش خبرنگار یورونیوز که چرا جلو این اقدام مسئولان پیشین سیرک گرفته نمی‌شود، گفت: «قاعدتا سازمان محیط زیست باید جلو این کار را بگیرد، اما متأسفانه این سازمان قانونی برای منع تکثیر و خرید و فروش حیوانات وحشی ندارد، گرچه در سایر جاهای دنیا قوانینی برای منع این کار هست.»

وی افزود: «حیواناتی مانند گرگ و شیر آفریقایی زاد و ولد سریع دارند و در ایران، برخی سودجویان بدون دانش کافی و تنها برای کسب درآمد این کار را می‌کنند.»

تکثیر شیرها چه ایرادی دارد؟
اما مگر تکثیر حیوانات وحشی چه ایرادی دارد که باید جلو آن را گرفت؟

دکتر معماریان در پاسخ به این پرسش گفت: «تکثیر باید توجیه علمی داشته باشد. معمولا اگر شرایط نگهداری به ویژه جای کافی و مناسب برای حیوان در نظر گرفته نشود، برای تکثیر آن مجوز داده نمی‌شود. ضمن آن که به طور معمول، باغ وحش‌های جهان تنها در شرایطی خاص و بدون رد و بدل کردن پول اجازه تکثیر حیوانات یا جابجایی آنها را می‌دهند، زیرا خرید و فروش حیوان وحشی باعث ترویج قاچاق حیوان می‌شود و خیلی‌ها هم برای آن که حیوانات وحشی را برای نگهداری در خانه خرید و فروش می‌کنند، بی آن که شیوه نگهداری از آنها را بدانند.»

امید معماریان اضافه کرد: «تکثیر شیرهای نژاد آفریقایی در ایران به دلیل جفتگیری‌ها و تداخل‌های نسلی فراوان در میان قلاده‌های هم‌خانواده و خواهر و برادرها، ارزش ژنتیکی هم ندارد.»

این نخستین بار نیست که شیرها در ایران خبرساز می شوند. درست یک ماه پیش، هیرمان شیر ایرانی باغ وحش ارم تهران که به شدت بد حال شده بود، به دست دامپزشکان از خطر مرگ نجات یافته بود.