نخستین وتوی روسیه به نفع ایران

در میانه سومین سال کشتار مردم در یمن، پیش‌نویس قطع‌نامه‌ای در شورای امنیت چندین‌ساعت مورد بررسی و نهایتا از سوی روسیه وتو شد که به دنبال تمدید تحریم تسلیحاتی حوثی‌های یمن بود و شامل انتقاد از نقش ایران می‌شد. این قطع‌نامه با پیشنهاد بریتانیا به صحن شورای امنیت آمد، البته ابتدا نمایندگان آمریکا، بریتانیا و فرانسه در شورای امنیت این پیش‌نویس را آماده کرده بودند.

به گزارش ایسنا، آنها قصد داشتند ضمن تمدید تحریم تسلیحاتی یمن برای یک سال دیگر، ایران را به‌خاطر ناکامی در ممانعت از ارسال موشک به حوثی‌ها محکوم کنند. بریتانیا بعدا با اصلاح این پیش‌نویس فقط به نگرانی از رفتار ایران اشاره کرد. پیش‌نویس بریتانیا ۱۱ رأی آورد، اما با وتوی روسیه تصویب نشد. روسیه و بولیوی به آن رأی منفی و قزاقستان و چین رأی ممتنع دادند.

اما این انتهای ماجرا نبود. دوشنبه حوالی ظهر و بعد از ساعت‌ها بحث و بررسی روی پیش‌نویس قطع‌نامه بریتانیا و نهایتا رد آن، پیش‌نویس قطع‌نامه تازه‌ای که از روز یکشنبه روسیه به جریان انداخته بود، مطرح و این قطع‌نامه با ۱۵ رأی موافق تصویب شد.

در پیش‌نویس قطع‌نامه تازه که از سوی روسیه مطرح شده، ضمن تمدید تحریم‌های تسلیحاتی یمن، هیچ‌ اشاره‌ای به گزارش کارشناسان سازمان ملل درباره آنچه «نقض» تحریم‌ها از سوی ایران می‌خواندند، نشده. این قطع‌نامه که به اتفاق همچنین مأموریت کارگروه (کارشناسان مستقل) را برای یک‌سال تمدید می‌کند.

این اتفاق در حالی رخ داده که این اولین‌بار است که روسیه از توان حق وتوی خود در حمایت از ایران استفاده کرده، اگر یکی از اعضای دائم شورای امنیت به یک قطع‌نامه رأی منفی بدهند، آن قطع‌نامه وتو می‌شود. آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و انگلیس اعضای دائم شورای امنیت هستند. آنچه در مورد قطع‌نامه یمن گذشت، اگرچه به نام بریتانیا ثبت شد، اما تلاش نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل، را در به‌جریان‌انداختن آن نمی‌توان نادیده گرفت.

پیش از این‌ هم او خواسته بود موضوع اعتراضات در برخی شهرهای ایران را به موضوع صحن شورای امنیت بکشاند که با مخالفت فرانسه مواجه شد. ماجرای موشکی یمن اما از زمانی آغاز شد که موشکی از یمن به فرودگاهی در عربستان اصابت کرد؛ موشکی که آمریکا و عربستان مدعی شدند ایران به حوثی‌ها داده ‌است؛ ادعایی که مطابق معمول، تکذیب‌های ایران، مانع ادامه‌اش نشد تا دوشنبه که موضوع به شورای امنیت کشید.

واکنش ایران
سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به آنچه در شورای امنیت گذشت، گفت: عملکرد آمریکا و انگلیس در سه سال گذشته در شورای امنیت غیرسازنده و در راستای مشروعیت‌بخشیدن به متجاوزان به یمن بوده است. بهرام قاسمی، همچنین با ابراز نگرانی شدید نسبت به تداوم جنگ‌افروزی و حملات بی‌وقفه علیه ملت مظلوم یمن و با یادآوری این موضوع مهم که متأسفانه اینک در آستانه آغاز سومین سال تهاجم نظامی ائتلاف ضدیمنی به این کشور مسلمان قرار داریم، بر لزوم اقدام قاطع جامعه جهانی برای توقف تجاوز نیروهای خارجی و جنگ‌افروزی و کشتار هزاران انسان بی‌گناه تأکید کرد و مسئولیت دفاع و حفاظت از زنان و کودکان بی‌پناه یمنی را که به‌خاطر تحمیل جنگی ویرانگر و تحریم، در معرض فاجعه‌ای انسانی قرار دارند متوجه تمامی آنانی دانست که با فروش تسلیحات مدرن در تقویت زرادخانه‌های کشورهای متجاوز و تشدید این بحران و بی‌ثباتی منطقه، نقش مخربی را ایفا می‌کنند.

سخنگوی وزارت خارجه در پایان افزود: متأسفانه نوع رفتار و مواضع کشورهای آمریکا، انگلیس و فرانسه به‌عنوان بانیان قطع‌نامه‌ای که به تصویب نرسید، نوعی آدرس غلط‌دادن و فرار از مسئولیت پاسخ‌گویی است، زیرا این کشورها به‌عنوان حامیان اصلی و تأمین‌کنندگان کلیدی تسلیحات مرگبار، نقش بسزایی در آتش‌افروزی و تداوم تجاوز نظامی عربستان به یمن دارند و به‌جای قطع این کمک‌ها و پاسخ‌گویی به جامعه جهانی، در موضع مدعی قرار گرفته و مسئولیت جنایات انجام‌شده علیه مردم مظلوم یمن و حمایت‌های همه‌جانبه و بی‌دریغ خود از متجاوزان را نهان کرده و به فرافکنی می‌پردازند.

همچنین نمایندگی ایران در سازمان ملل در بیانیه‌ای به آنچه در شورای امنیت گذشت، آورده‌ است: رفتار نماینده آمریکا در سازمان ملل در جهت سرپوش‌گذاشتن در مورد جنایاتی است که در یمن توسط نیروهای ائتلاف به سرکردگی عربستان در حال وقوع است. ادعاهای تکراری و نمایش‌های ملال‌آور برای ایران‌ستیزی و کمک به تجاوزگران به یمن است.

ایران ادعاهای آمریکا درخصوص ارسال سلاح به یمن را بارها رد کرده است و بار دیگر تأکید می‌کند که سه سال بمباران بی‌وقفه یمن، فاجعه‌ای انسانی به بار آورده است. کودکان و زنان و مردم یمن با خطر بزرگ بیماری، قحطی و جنگ روبه‌رو هستند. این جنگ خانمانسوز با سلاح‌های آمریکایی و انگلیسی و توسط عربستان‌سعودی به بی‌ثباتی و ناامنی منطقه‌ای انجامیده است. مشکل یمن از طریق نظامی و بمباران حل نخواهد شد، بلکه به باور ایران تنها از طریق سیاسی و با قطع بمباران‌ها و ارسال کمک‌های انسانی و درمان بیماران و رساندن آب و غذا می‌توان فرایندی سیاسی برای حل این مشکل را شروع کرد.

تهدید هیلی
اما سفیر آمریکا در سازمان ملل پس از آنکه روسیه قطع‌نامه علیه ایران را وتو کرد، تهدید کرد که آمریکا اقدامات چندجانبه جدیدی را علیه ایران انجام خواهد داد. به گزارش ایسنا، به نقل از رویترز، نیکی هیلی گفت: اگر روسیه به پشتیبانی خود از ایران ادامه دهد، در آن صورت آمریکا و شرکایش نیاز دارند تا اقدامات جدیدی را به صورت چندجانبه علیه ایران انجام دهند. اگر نتوانیم اقدامات متناسبی را در شورای امنیت علیه ایران انجام دهیم، باید خودمان دست‌به‌کار شویم. او مدعی شد که این اقدامات روسیه باعث خواهد شد تا ایران به اقدامات خطرناک و رفتارهای غیرقانونی خود ادامه دهد.

به سیاست‌های منطقه‌ای خودمان ادامه می‌دهیم
عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، نیز در واکنش به این اقدام گفت: گزارش کمیته تحریم یمن در شورای امنیت کاملا مغرضانه بود و آنها قبل از شنیدن سخنان ما تحت‌تأثیر دیگران دارای قضاوت بودند. اعضای کمیته تحریم یمن در شورای امنیت حتی قبل از اینکه به ایران برای بررسی و شنیدن حرف‌های ما بیایند، قضاوت خود را داشتند و میزان تأثیرگذاری دیگران در این گزارش مشخص بود. بر اساس این گزارش یک‌طرفه، آنها بنا داشتند در شورای امنیت قطع‌نامه‌ای که به ایران هم اشاره داشته باشد تصویب کنند که ناکام ماندند و این شکست چندباره دولت آمریکا برای کشاندن ایران به شورای امنیت است.

او اضافه کرد: در طول یک‌سال گذشته دولت آمریکا چندین‌بار تلاش کرده پای ایران را مجددا به شورای امنیت باز کند و هربار ناکام مانده است؛ چه در بحث آزمایش‌های موشکی و چه درباره آشوب‌های داخلی و همچنین بحث یمن این تلاش‌ها را داشتند و شکست خوردند و این نشان دیگری از انزوای آمریکا در صحنه بین‌المللی و اقتدار جمهوری اسلامی ایران در این عرصه است. معاون وزیر امور خارجه تأکید کرد: ما حتما به سیاست‌های خود در منطقه به آن شکلی که تأمین‌کننده منافع کشورمان است، ادامه می‌دهیم. حمید بعیدی‌نژاد، سفیر جمهوری اسلامی ایران در لندن، نیز ناکامی آمریکا در صدور قطع‌نامه ضدایرانی در شورای امنیت سازمان ملل را شکستی کامل برای واشنگتن و نیکی هیلی دانست.